Dossier Kindhuwelijken: facts & figures

Kindhuwelijken zijn huwelijken waarin minstens een van beide partners nog geen 18 is. Zo’n huwelijk is formeel erkend, zo niet onder de burgerwetgeving dan wel in het kader van religieuze wetten of tradities. De term kindhuwelijk is vaak synoniem met een gedwongen huwelijk, gegeven de leeftijd van de meisjes en het feit dat een of beide partners vaak gedwongen worden tot het huwelijk. Hoewel ook minderjarige jongens trouwen, worden meisjes disproportioneel hard getroffen door kindhuwelijken en zijn de consequenties voor hen veel groter. In de meeste landen waar kindhuwelijken voorkomen hebben vrouwen weinig zeggenschap en is sprake van een patriarchale hiërarchie.

Kindhuwelijken wereldwijd

Dossier KindhuwelijkenIn veel ontwikkelingslanden trouwt 1 op de 3 meisjes als minderjarige. Dagelijks krijgen 39.000 meisjes jonger dan 18 jaar te horen dat ze moeten trouwen. Dat zijn 27 meisjes per minuut. 1 op 9 gehuwde meisjes trouwde voor haar 15e jaar. Veel meisjes zijn niet ouder dan 12 jaar en huwelijken van meisjes jonger dan 8 jaar komen ook regelmatig voor.

Als er niets gedaan wordt aan het tegengaan van kindhuwelijken, zal door de groei van de wereldbevolking het aantal minderjarige meisjes dat jaarlijks wordt uitgehuwelijkt, stijgen van ruim 14 miljoen nu tot 16,5 miljoen in 2030 en 18 miljoen in 2050

Landen waar het kindhuwelijken veel voorkomen

In West-en Sub-Sahara Afrika is relatief gezien het aantal kindhuwelijken het hoogst, maar de meeste kindbruiden leven in Zuid-Azië, vanwege de veel grotere bevolkingsaantallen. Het West-Afrikaanse land Niger heeft het hoogste aantal kindhuwelijken: 76% van de Nigerese meisjes trouwen voor hun 18e, 28% voor hun 15e.

Landen per continent waar de meeste kindhuwelijken voorkomen

Dossier Kindhuwelijken
Azië

  • Nepal (37%)
  • Bangladesh (52%)
  • India (47%)
  • Afghanistan (33%)

Afrika

  • Centraal Afrikaanse Republiek (68%)
  • Tsjaad (68%)
  • Niger (76%)
  • Mali (55%)
  • Guineé (52%)
  • Burkina Faso (52%)
  • Mozambique (48%)
  • Malawi (46%)
  • Somalië (45%)
  • Eritrea (41%)
  • Uganda (40%)
  • Sierra Leone (39%)
  • Zuid-Sudan (52%)
  • Ethiopië (41%)
  • Kameroen (38%)
  • Liberia (36%)
  • Sudan (33%)
  • Zambia (31%)

Amerika

  • Dominicaanse Republiek (37%)
  • Brazilië (36%)
  • Cuba (26%)
  • Bolivia (22%)

Oorzaken van kindhuwelijken

  • Armoede en schaarste – Voor de ouders betekent het uithuwelijken van een dochter dat er een mond minder is om te voeden. Kindhuwelijken vinden dan ook vooral plaats in gebieden waar veel armoede is en de geboorte- en sterftecijfers hoog zijn. Meisjes uit arme gezinnen lopen twee keer meer risico om als kind te trouwen dan meisjes uit families met een hoger inkomen. In landen als Bangladesh, Mali, Mozambique en Niger leeft meer dan 75% van de bevolking van minder dan $ 2 per dag. Meer dan de helft van de meisjes trouwt op minderjarige leeftijd. In tijden van schaarste, crisis of oorlog, neemt het aantal kindhuwelijken vaak toe.
  • Opvattingen over sekserollen – traditionele opvattingen over sekserollen en de traditionele machtsverhouding tussen mannen en vrouwen bepalen dat het de plicht is van meisjes om zo snel mogelijk te trouwen, kinderen te baren en voor het huishouden te zorgen. Jongens worden geacht hun studie af te maken, zodat ze een goede baan krijgen en financieel voor hun familie kunnen zorgen. Hierdoor zijn meisjes op een veel jongere leeftijd huwbaar dan jongens.
  • Gebrek aan onderwijs – meisjes die minstens 9 jaar onderwijs hebben gehad, hebben tot 3 keer meer kans om aan het kindhuwelijk te ontsnappen, want geschoolde meisjes zijn mondiger en weten beter wat hun rechten zijn. In Mozambique bijvoorbeeld trouwt 60% van de meisjes die geen of nauwelijks lager onderwijs hebben gehad voor hun 18e jaar. Dit percentage daalt naar 10% voor meisjes met een diploma van het voortgezet onderwijs en tot minder dan 1% voor meisjes die een vervolgopleiding hebben afgerond.
  • Cultuur en traditie – het huwelijk is voor ouders een manier om meisjes te beschermen, een goede toekomst voor ze te regelen onder de hoede van een echtgenoot en de schande (en schending van de familie-eer) van seks of een zwangerschap voor het huwelijk te voorkomen.
  • Ontbrekende wet- en regelgeving – in sommige landen worden kindhuwelijken bij wet toegestaan en daar waar wel een minimumhuwelijksleeftijd van kracht is, wordt deze niet voldoende gehandhaafd. Het ontbreken van effectieve geboorte- en huwelijksregistratie zorgt er ook voor dat minderjarige meisjes kunnen worden uitgehuwelijkt.

Gevolgen voor meisjes

  • Vroegtijdig stoppen met school. Hierdoor kunnen de meisjes zich niet verder ontwikkelen en hebben ze nauwelijks of geen kans op het vinden van een goede baan. Ongeschoold, jong en vaak geïsoleerd zorgen zij voor de kinderen en het huishouden en geven bestaande tradities door. De kans dat hun dochters ook jong worden uitgehuwelijkt, is heel groot. Zo blijft de vicieuze cirkel van armoede in stand.
  • Huiselijk geweld. Kindbruiden worden vaker slachtoffer van huiselijk geweld, seksueel misbruik, verwaarlozing, vernedering en bedreiging. Ze tonen vaak de symptomen van post-traumatische stress, zoals gevoelens van hopeloosheid, hulpeloosheid en (ernstige) depressie.
  • Gezondheidsproblemen. Zwangerschap en bevalling op een te jonge leeftijd brengen grote gezondheidsrisico’s met zich mee. Deze nemen toe naarmate de moeders jonger zijn. Meisjes onder de 15 jaar hebben tot 5 keer meer kans te overlijden bij de bevalling dan vrouwen van 20 of ouder. Complicaties bij vroegtijdige zwangerschappen en bevallingen zijn in ontwikkelingslanden een van de grootste doodsoorzaken van meisjes tussen 15 en 19. Een moeizame bevalling kan ook leiden tot een fistula, een beschadiging tussen de baarmoederwand en de blaas of het rectum dat leidt tot blijvende incontinentie. Ook het risico op besmetting met HIV is voor kindbruiden veel hoger, omdat ze vaak trouwen met mannen die veel ouder zijn en meer seksuele relaties hebben (gehad). In Sub-Sahara Afrika hebben meisjes tussen 15 en19 jaar 2 tot 6 keer meer kans om een HIV-besmetting op te lopen dan jongens van dezelfde leeftijd.

Bronnen
Unicef (2014) – Ending child marriage : progress & prospects

UNFPA (2012) – Marrying too young, end child marriage

Plan Asia Regional Office – Asia Child Marriage Initiative: Summary of Research in Bangladesh

Plan Australia (2014) – Just Married, Just a Child

Lees meer in het Dossier Kindhuwelijken over:

Inspireer je vrienden

Steun Plan Nederland en geef deze meisjes de kans om naar school te gaan en uit te groeien tot krachtige vrouwen.

Investeer in meisjes

Hoe kun jij helpen?

Steun onze meisjesprojecten

Lees meer over investeren in meisjes