Kindhuwelijken

Dossier KindhuwelijkEén…twee…Elke twee seconden wordt er ergens in de wereld een meisje gedwongen te trouwen als ze zelf nog kind is, vaak met een veel oudere man. Wereldwijd worden elk jaar vijftien miljoen meisjes slachtoffer van kindhuwelijken voor ze achttien zijn. Eén op de negen kindbruiden is zelfs jonger dan vijftien.

Een kindhuwelijk is een ernstige schending van de kinderrechten met vaak levenslange consequenties voor de slachtoffers. Jonge meisjes worden als kind meegegeven aan een vaak wildvreemde man. Naar school gaan kunnen ze wel vergeten. Slachtoffers van een kindhuwelijk hebben vaak te maken met huiselijk geweld en ze krijgen baby’s wanneer hun lichaam nog helemaal niet klaar is voor een zwangerschap en een bevalling. Ze lopen grote gezondheidsrisico’s en zonder opleiding of de kans op een eigen inkomen zijn ze totaal afhankelijk van hun man en zijn familie.

Wat zijn kindhuwelijken?

Een kindhuwelijk is vaak een gedwongen huwelijk tussen een kind en een volwassene of tussen twee kinderen. In de meeste gevallen gaat het om een meisje met een volwassen man. Hoewel het ook voorkomt dat minderjarige jongens trouwen, zijn de consequenties voor meisjes vaak groter. Zij moeten vaak hun eigen familie verlaten om in te trekken bij de familie van de man. In hun nieuwe huis hebben zij als meisje weinig zeggenschap. Meisjes die jong trouwen worden ook vaak jong moeder, wat meestal betekent dat ze moet stoppen met school.

Oorzaken van kindhuwelijken

1. Armoede
Bij grote armoede, gebrek aan voedsel of oorlog, worden meisjes vaker uitgehuwelijkt. Er is dan één mond minder om te voeden. De bruidsschat die ouders in Azië betalen voor hun dochter is goedkoper wanneer ze jong is en geen opleiding heeft.

Dossier Kindhuwelijken2. Discriminatie
Meisjes moeten zo snel mogelijk trouwen, kinderen krijgen en voor het huishouden zorgen; deze opvatting geldt nog op veel plekken in de wereld. Jongens moeten later voor de kost zorgen en daarvoor is het belangrijk dat ze eerst een opleiding volgen. Meisjes kunnen volgens deze opvatting dus veel jonger trouwen dan jongens.

3. Cultuur en traditie
Het huwelijk is voor ouders een manier om een goede toekomst te regelen voor hun dochter. Om haar zo te beschermen tegen verkrachting en ander fysiek geweld en de schande van seks of een zwangerschap voor het huwelijk.
Kindhuwelijken zijn niet aan één godsdienst gebonden. Ze komen voor in alle werelddelen en in alle religies.

4. Gebrek aan onderwijs
Meisjes die geen onderwijs hebben gehad, hebben drie keer meer kans om te trouwen voor hun achttiende. Ongeschoolde dochters van ongeschoolde ouders worden vaker heel jong uitgehuwelijkt. Ze weten niet beter en een huwelijk is vaak de enige manier om hun hoofd boven water te houden. Meisjes die wel onderwijs hebben gehad zijn mondiger, weten vaak beter wat hun rechten zijn en kunnen beter met hun ouders bespreken dat ze op latere leeftijd willen trouwen. Bovendien, hebben ze met een diploma op zak meer kans om een baan te vinden.

5. Gebrekkige wetgeving
In veel landen is het kindhuwelijk nog steeds toegestaan. En in veel landen die wel een minimumhuwelijksleeftijd (van 18 jaar) in de wet hebben vastgelegd, wordt deze wet niet voldoende gehandhaafd.
Een andere oorzaak is het ontbreken van goede geboorte- en huwelijksregistratie. De leeftijd van het meisje is daardoor onbekend en dus kan ze te jong trouwen.

Gevolgen voor meisjes

Vroegtijdig stoppen met school
Hierdoor kunnen de meisjes zich niet verder ontwikkelen en hebben ze nauwelijks of geen kans op het vinden van een baan. Ongeschoold, jong en vaak geïsoleerd van de buitenwereld zorgen zij voor de kinderen en het huishouden. Ze geven bestaande tradities door aan hun kinderen. De kans dat hun dochters ook jong worden uitgehuwelijkt is heel groot. Zo blijft de vicieuze cirkel van armoede in stand.

Huiselijk geweld
Kindbruiden worden vaker slachtoffer van huiselijk geweld, seksueel misbruik, verwaarlozing, vernedering en bedreiging. Kindbruiden kunnen te maken krijgen met symptomen van post-traumatische stress, zoals gevoelens van hopeloosheid, hulpeloosheid en (ernstige) depressie.

Gezondheidsproblemen
Kindbruiden hebben vaak te maken met een zwangerschap en bevalling op een veel te jonge leeftijd. Dit brengt grote gezondheidsrisico’s met zich mee, die toenemen naarmate de moeders jonger zijn. Meisjes onder de vijftien jaar hebben tot vijf keer meer kans te overlijden bij de bevalling dan vrouwen van twintig of ouder. Complicaties bij vroegtijdige zwangerschappen en bevallingen zijn in ontwikkelingslanden een van de grootste doodsoorzaken van meisjes tussen de vijftien en negentien. Bevallen terwijl het lijf hier nog niet aan toe is, kan ook leiden tot een fistel. Dit is een ernstige beschadiging tussen de baarmoederwand en de blaas of het rectum, dat leidt tot blijvende incontinentie. Ook het risico op besmetting met HIV is voor kindbruiden veel hoger, omdat ze vaak trouwen met mannen die veel ouder zijn en meer seksuele relaties hebben (gehad). In Sub-Sahara Afrika hebben meisjes tussen de vijftien en negentien jaar twee tot zes keer meer kans om een HIV-besmetting op te lopen dan jongens van dezelfde leeftijd.

Kindhuwelijken in Nederland

In Nederland worden jaarlijks 250 kindhuwelijken gesloten (cijfers Universiteit Maastricht). De Nederlandse overheid vindt het heel belangrijk dat meisjes, ook in Nederland, beschermd worden tegen kindhuwelijken. Daarom is eind 2015 in Nederland een wet van kracht gegaan tegen kindhuwelijken: de wet Tegengaan Huwelijksdwang. Hierin staat dat een huwelijk waarbij een van de partners minderjarig is, niet wordt erkend en dat kindbruiden die in het buitenland getrouwd zijn, niet naar Nederland gehaald kunnen worden door hun echtgenoot.

Het is niet meer mogelijk om te trouwen als jij of je partner jonger zijn dan achttien jaar. Bij huwelijksdwang krijgt het Openbaar Ministerie de mogelijkheid om het huwelijk niet door te laten gaan. Ook komen er meer mogelijkheden om onder dwang gesloten huwelijk nietig te verklaren en worden in het buitenland gesloten polygame huwelijken niet erkend.
Plan heeft geen projecten in Nederland, maar is wel onderdeel van Girls not Brides Nederland; het nieuwe netwerk dat zich richt op kennisuitwisseling en gezamenlijke activiteiten om kindhuwelijken internationaal en nationaal tegen te gaan.

Kindhuwelijken en religie

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zijn kindhuwelijken niet gebonden aan een religie. Kindhuwelijken komen voor in alle werelddelen en in alle religies. Uiteraard kunnen religieuze teksten zeer letterlijk geïnterpreteerd worden en zo rechtvaardiging vinden voor kindhuwelijken. Iets wat bepaalde religieuze leiders dan ook doen. Maar vele anderen pleiten voor een lezing van de religieuze teksten die de mensen- en kinderrechten eerbiedigt.

Als bewijs van de zogenaamde link tussen kindhuwelijken en islam, wijzen sommigen met een beschuldigende vinger naar moslimlanden als Niger, Bangladesh en Mali, waar veel kindhuwelijken voorkomen. Maar dat is te kort door de bocht. In werkelijkheid heeft geen enkele godsdienst het monopolie op deze schending van de kinderrechten. Zo woont bijna de helft van de getrouwde minderjarigen in India en Nepal, landen waar het grootste deel van de bevolking hindoe is. In Afrika behoren christelijke landen als Zambia en de Congo tot de landen met de meeste kindhuwelijken. In Latijns-Amerika, een uitgesproken christelijk subcontinent, trouwt nog steeds bijna één op de drie meisjes voor ze achttien is.

Lees meer over kindhuwelijken:

Inspireer je vrienden