Saleema tegen meisjesbesnijdenis

Door Jet Bastiani, genderspecialist Plan Nederland

Jasmina, voorvechter tegen meisjesbesnijdenis, kijkt me aan en strijkt met haar hand langs de papieren bladeren van de Saleema-boom. Deze boom is een van de symbolen die moet helpen meisjesbesnijdenis uit te bannen in Sudan. Het Arabische woord Saleema heeft een veelheid van betekenissen: compleetheid, volmaaktheid, naar God geschapen, ongerept… Op ieder blad van de Saleema-boom staat een van die betekenissen geschreven.

Ik ben op veldreis in Sudan en bezoek een van de dorpen waar Plan een programma tegen meisjesbesnijdenis uitvoert. De wortels van deze schadelijke traditie zijn diep verankerd in sociale en religieuze tradities van Sudan. Het Arabische woord waarmee een onbesneden meisje wordt aangeduid, spreekt boekdelen: het is een synoniem voor ‘schande’.

meisjesbesnijdenisFamilieruzie

In het dorp waar ik ben, komen meisjes en vrouwen me dansend tegemoet. Op een groot podium staat een schoolklas liederen te zingen over Saleema en de sjeik nodigt me met brede armzwaaien uit om mee te komen. “Kom mee”, roept hij. “Ik wil je een toneelstukje laten zien!”.

Samen met de sjeik beland ik in een klaslokaal waar het dorpscomité een familieruzie naspeelt. De moeder in het toneelstuk wil haar dochter laten besnijden; de vader dreigt met een scheiding als ze dat inderdaad doet. De sjeik en andere dorpsoudsten bemiddelen en uiteindelijk komt alles goed en leeft iedereen nog lang en gelukkig. En de dochter is nog steeds Saleema!

meisjesbesnijdenisTaboe doorbroken

Saleema is een van de voorbeelden van positieve benadering van Plan: in het programma worden niet de vreselijke en riskante gevolgen van meisjesbesnijdenis benadrukt, maar juist het uitblijven daarvan uitbundig gevierd. Tegelijkertijd wordt het taboe doorbroken om over meisjesbesnijdenis te spreken en leren meisjes over hun rechten.

Als ik weer in de auto stap om over zandwegen vol kuilen terug te hobbelen naar Khartoum, zwaait Jasmina me uit. Gesterkt door de campagne van Plan gaat ze in haar dorp de discussie over meisjesbesnijdenis aan. Nog lang hoor ik de feestgezangen naklinken in mijn hoofd en wappert mijn sjaaltje in Saleema-kleuren in de wind.

Lees hier alles over meisjesbesnijdenis en wat Plan daartegen doet!