Moeten we kinderen beschermen tegen de pers?

15 maart 2013

Door Matt Crook

Een Pakistaans meisje van 9 is ontvoerd op weg naar school. Ze krijgt een bom op haar lichaam en wordt gedwongen daarmee een zelfmoordaanslag te plegen op het lokale politiebureau. Godzijdank wordt het meisje op het nippertje bevrijd en de aanslag verijdeld. Maar ze krijgt geen tijd om van de verschrikkingen te bekomen. Minuten na haar bevrijding staat ze voor een haag van verslaggevers en fotografen en is haar verhaal, inclusief naam en foto, even wereldnieuws.

20130313_blog-De-media-en-kindbeschermingIn Noord-Thailand ontsnapt een Birmees meisje van 12 uit de klauwen van een Thais echtpaar, na vijf jaren van mishandeling. Haar verwondingen getuigen van gruwelijke martelingen: haar romp en armen zitten zo vol littekens van brandwonden, dat haar huid op oud leer lijkt. En ze kan haar armen niet langer omhoog doen. Dat weten we omdat ze, een paar dagen na haar ontsnapping, wordt ‘getoond’ aan de pers. Ze moet zich uitkleden, zodat alle verslaggevers kunnen zien hoe erg het was, en in rondjes gedraaid om fotografen de kans te geven haar wonden zo goed mogelijk vast te leggen. Foto’s en films van het meisje verschijnen online en in lokale kranten. Ze laten een meisje zien met een gebogen hoofd van schaamte, omdat ze halfnaakt voor een kamer vol vreemden staat. Wat zal ze zich vernederd hebben gevoeld.

Voorpaginanieuws

Deze verhalen zijn maar twee voorbeelden van het optreden van de pers bij zaken van kindermishandeling. En we moeten ons afvragen wie werkelijk baat heeft bij al deze media-exposure. Waar trekken we de grens tussen het vragen van aandacht voor alle belangrijke zaken waar we bijvoorbeeld bij Plan voor werken, en het beschermen van de rechten en waardigheid van kinderen? In onze verontwaardiging over onrecht verliezen we soms uit het oog dat de slachtoffers mensen van vlees en bloed zijn en dat kinderen het meest kwetsbaar zijn. In de media is een mishandelingszaak misschien een paar dagen voorpaginanieuws, maar het kind heeft levenslang. En maken we het niet nóg erger door er zoveel aandacht aan te besteden?

Dilemma

Als volwassenen hebben we allemaal de plicht kinderen te beschermen en die plicht zijn we niet nagekomen ten opzichte van het meisje in Pakistan, en al helemaal niet voor het meisje in Thailand. We hebben ‘gevallen’ van ze gemaakt en dat had nooit mogen gebeuren.

Toch zitten we met een dilemma. Want het zijn juist deze verhalen van grove schendingen van de rechten van kinderen die moeten worden verteld. Hoe meer mensen het weten, hoe groter de kans dat we er iets aan kunnen doen. Een geïnformeerde samenleving kan beter opkomen voor de rechten van kinderen.

Het gaat dus om de balans. Journalisten hebben de verantwoordelijkheid om de verhalen van mishandelde kinderen wereldkundig te maken en toch hun privacy te waarborgen. Helemaal niet simpel, want de verleiding is groot bij een schokkend verhaal ook een schokkende foto te plaatsen.

Maar de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de media. Ook als lezers moeten we het niet langer accepteren dat de pers een scoop heeft, ten koste van kinderen.

 

Kindvriendelijke journalistiek

Organisaties als Unicef, Plan en Internews hebben al stappen gezet om programma’s voor kindvriendelijke journalistiek te ontwikkelen en de media daarmee de kennis en instrumenten te geven om over gevoelige onderwerpen te rapporteren zonder de betrokken kinderen schade te berokkenen. Maar we kunnen dat niet alleen. Zelfregulering van de pers zou enorm helpen, maar ook een publiek debat. Want uiteindelijk zijn we allemaal verantwoordelijk.

Als we geloven in de rechten van kinderen, hebben we de pers nodig. Maar dan wél een ethische pers die die rechten respecteert. Anders hebben we de strijd verloren nog voor die is begonnen.

Matt Crook
Communicatiemanager Plan International

Inspireer je vrienden

Steun het werk van Plan! Sponsor een kind of steun onze meisjesprojecten!

Hoe kun jij helpen?

Steun onze meisjesprojecten

Lees meer over investeren in meisjes

Sponsor een kind

Voor 25 euro per maand

Geslacht
Leeftijd
Lees meer over het sponsoren van een kind