De gezondheidsclub van Madame Ajenga

2 juni 2016

door: Katherine Knowles van Plan Nederland

Ik ben te gast bij Madame Ajenga’s gezondheidsclub in Tororo, Uganda. We zitten samen in een bijgebouw vlakbij de school met houten schoolbanken en voorin een spreekgestoelte, een kruis en een altaar. Op zondag is hier dus de kerkdienst. De kinderen van de club dragen hun donkerblauwe uniform, zwarte schoenen en hoge witte kousen. De meisjes en jongens staan in twee rijen en zingen samen liedjes over hygiëne en menstruatie. Op deze manier leren meisjes en jongens over menstruatie en worden de heersende taboes doorbroken over menstruatie. Zo zeggen ze bij voorbeeld dat je niet in een boom mag klimmen omdat dan het fruit dan bederft. Of dat je geen baby’s mag aanraken omdat die anders dood gaan.

Geen geld voor maandverband

UG-160420-RPC-068

Foto: Ruth Catsburg

In de clubs voeren ze toneelstukken op waar deze thema’s ook aan bod komen. In het toneelstuk wordt een meisje ongesteld en zien we haar worsteling hiermee. Ze vraagt haar moeder om hulp en om geld om maandverband te kopen. Als haar moeder bij haar man aanklopt, wordt hij boos. Hij heeft geen geld en wil dat zijn dochter gaat trouwen, zo kan iemand anders voor haar zorgen. Hij ziet geen andere optie. Het meisje in het toneelstuk laat aan het einde een goed rapport zien, zo goed dat ze mag studeren. Vader is nu erg blij en neemt terug dat ze moet trouwen. Het is wat kort door de bocht, maar laat ook zien dat ouders de ernst van schooluitval moeten zien.

Zwaaien met ondergoed

In het stuk spelen de leerlingen een klassikale les na, waarin wordt verteld over menstruatie en hygiëne. Een jongen van 13 jaar staat op en herhaalt met luide stem: ‘menstruatie is de maandelijkse bloeding van de baarmoeder…’ . In dit toneelstuk worden er geen doekje omheen gewonden. Zo’n expliciete les, zie ik in Nederland met een klas vol pubers zo snel niet gebeuren. Het heeft me wat overvallen, want ik dacht dat we niet zo preuts zijn als het gaat om menstruatie. Toch gebruiken wij verhullende termen en praten er wat omheen en omdat iedereen dat wel begrijpt wat je bedoelt, maak je er verder geen woorden meer aan vuil. Ik zie nu hoe weinig we het er echt over hebben als ik het vergelijk met de meisjes hier. In de week dat ik op bezoek ben in Uganda, heb ik nog nooit zo vaak mensen met ondergoed zien zwaaien, het zo expliciet over menstruatie horen hebben of met maandverband in de weer gezien.

Als ik opkijk na het toneelstuk, schijnt de zon door de luiken in het gebouw. Het lijkt op een kerkelijke bijeenkomst. De meisjes zingen: ‘Good sanitation is the way to lead a better life’. Hier is menstruatie en hygiene de nieuwe religie.

Inspireer je vrienden

Steun het werk van Plan! Sponsor een kind of steun onze meisjesprojecten!

Hoe kun jij helpen?

Steun onze meisjesprojecten

Sponsor een kind

Voor 25 euro per maand

Geslacht
Leeftijd