Het temmen van de killer-virus

10 april 2014

Door Unni Krishnan, hoofd noodhulp en rampenbestrijding, Plan International

De film ‘Outbreak’, met Dustin Hoffman in de hoofdrol, schilderde in 1995 het horroscenario van een uitbraak van een ebola-achtige virus in een Afrikaans land. Natuurlijk was het verhaal gedramatiseerd en fictief, maar er zat ook een kern van waarheid in.

Op de loer

Gerelateerd3 bij resultaten noodhulp Ebola-uitbraak in Guinee 201403-GIN-01-lprHet risico bestaat immers dat de huidige ebola-uitbraak in Guinée zich uitbreid naar andere landen. Als dat gebeurt, zijn de conseqenties rampzalig, voor de 10 miljoen inwoners van Guinée en voor buurlanden als Liberia en Sierra Leone. Vooral de dorpen in het grensgebied zijn kwetsbaar. Sierra Leone importeert veel goederen uit Guinée en de Guineese hoofdstad Conakry is een belangrijk knooppunt van internationale handel.
Verspreiding van ebola ligt overal op de loer. En het enige dat we kunnen doen, is preventiemaatregelen treffen in de vorm van medische zorg, gezondheidsvoorlichting en publiekscampagnes. Gelukkig hebben we in deze tijd de instrumenten om heel veel mensen heel snel te bereiken.

Doktersnachtmerrie

Ebola is een nachtmerrie voor iedere dokter. Na besmetting zijn de eerste symptomen hoge koorts, hoofdpijn, spierpijn, keelpijn en intense vermoeidheid. Het ebola-virus tast het immuunsysteem aan en beschadigt spieren, huid en organen. Dit leidt tot ernstige bloedingen, orgaanfalen en shock, die uiteindelijk – na twee tot 21 dagen – fataal zijn. De strijd tegen ebola is een strijd tegen de tijd. Medicijnen zijn er namelijk niet, en er is ook geen vaccin.

Besmetting voorkomen

Preventie is ons enige wapen in de strijd tegen de killer-virus. En dat is niet gemakkelijk, want ebola is extreem besmettelijk. De ziekte wordt overgedragen via bloed, zweet, faeces of seks en zelfs het aanraken van een zieke of een ebola-dode kan leiden tot besmetting.
Het is hartverscheurend dat we mensen moeten adviseren ver te blijven van hun zieken en doden, zeker in een land als Guinée, waar het omhelzen van de dode deel uitmaakt van het begrafenisritueel.
En toch moeten we ze dat vertellen, als een van de maatregelen die ze zelf kunnen treffen om zich te beschermen tegen besmetting. In onze publiekscampagne vertellen we mensen ook
• dat ze hun handen vaak moeten wassen en dat ze handschoenen en mondkapjes moeten dragen wanneer ze in de buurt zijn van zieken en van dieren, die ook drager kunnen zijn van het virus;
• dat ze alle dierlijke producten moeten koken;
• dat zieken onmiddellijk in quarantaine moeten;
• dat ebola-doden meteen moeten worden begraven;
• dat stallen moeten worden gedesinfecteerd
• en dat transport van dieren tot nader order is verboden.

Strijd via de ether en sms

Bij de allereerste ebola-uitbraak, in de Democratische Republiek Congo in de jaren zeventig, trokken gezondheidswerkers van dorp naar dorp met megafoons om de mensen te waarschuwen en te vertellen wat ze konden doen om zichzelf te beschermen. Ze liepen daarbij zelf een groot risico op besmetting. Hoe anders is dat nu, met het bereik van radio en mobiele telefonie tot in de meest afgelegen dorpen in de getroffen regio. Volgens de laatste onderzoeken, onder meer van de VN en de Internationale Telecommunicatie Unie, heeft Guinée ruim 4,7 miljoen abonnees van een mobiele telefoon. En elke gebruiker, oud en jong, is een soldaat in de strijd die we voeren via de ether en met sms-berichten.
Maar de moderne technologie heet ook een keerzijde: verbetering van de infrastructuur en het weg- en vliegverkeer hebben mensen veel mobieler gemaakt. En dat vergroot het risico dat ebola zich verspreid naar een veel groter gebied.

Gezondheidszorg

Voorkomen is beter dan genezen… Dat cliché is nu meer dan ooit van toepassing. Publieksvoorlichting, preventiemaatregelen, gerichte acties voor kwetsbare groepen en op kwetsbare plekken – zoals grensstadjes – en betrokkenheid van gemeenschappen en het brede publiek om zichzelf en anderen te beschermen, zijn de essentiële ingrediënten.
Een goed functionerende landelijke gezondheidszorg zou nog het meeste helpen om de ebola-uitbraak binnnen de perken te houden, maar daarop kunnen we in Guinée niet echt rekenen. Het land investeert maar 1,6 procent van het Bruto Nationaal Product in de gezondheidszorg en dat wreekt zich nu. De ebola-crisis werkt hopelijk als katalysator om daarin verbetering te brengen en maatregelen te treffen om in de toekomst beter op rampen te zijn voorbereid.

Inspireer je vrienden

Steun het werk van Plan! Sponsor een kind of steun onze meisjesprojecten!

Hoe kun jij helpen?

Steun onze meisjesprojecten

Lees meer over investeren in meisjes

Sponsor een kind

Voor 25 euro per maand

Geslacht
Leeftijd
Lees meer over het sponsoren van een kind