Meisjesbesnijdenis – het verborgen succes achter de cijfers

5 februari 2015

Door Fomba Fatima Niambali, lid van het parlement van Mali

Veel van de rampen die West-Afrika treffen, halen het nieuws en krijgen mede daardoor de aandacht die nodig is om een oplossing te vinden. Maar er zijn rampen die zich in stilte voltrekken, met vreselijke gevolgen voor een van de meest kwetsbare groepen in onze samenleving: onze dochters. Ik heb het dan over meisjesbesnijdenis, een praktijk die nog steeds heel gewoon is in veel landen in Afrika, waaronder ook mijn land, Mali.

Blog Meisjesbesnijdenis _het succes achter de cijfers 201406-MLI-03-lprEr zijn zoveel hartverscheurende verhalen van meisjes en vrouwen die zijn besneden. Een paar weken geleden nog, las ik een artikel waarin een meisje vertelt over de consequenties van haar besnijdenis: “De angst is onbeschrijflijk als je als besneden meisje denkt aan je huwelijk. Want op je huwelijksdag moet je weer worden opengesneden, anders is seks niet mogelijk. En het gebeurt allemaal zonder verdoving.”

Hoever zijn we?

Het aantal besnijdenissen in Mali is nog steeds groot: 85 procent van de vrouwen van 15 tot 49 jaar en 84 procent van de meisjes van 0 tot 14 jaar. In Guinée-Bissau wordt in bepaalde regio’s 94,4 procent van de meisjes en vrouwen besneden en in Sierra Leone ligt het percentage op 88,6.

Als voorzitter van Parlementaire Netwerk inzake Geweld tegen Vrouwen en Meisjes in mijn land, vraag ik me dan ook regelmatig af: hoever zijn we in onze strijd tegen meisjesbesnijdenis? Wat mij betreft zouden de cijfers om te beginnen nader moeten worden toegelicht om werkelijk te begrijpen welke meisjes het meest worden getroffen. Als bijvoorbeeld uit de cijfers blijkt dat minder dan een kwart van de meisjes tussen 5 en 14 jaar wordt besneden, zou dat erop wijzen dat er wel degelijk resultaten worden geboekt en is er sprake van verborgen succes achter de nog steeds hoge cijfers.

Nul

Natuurlijk rusten we niet voordat het aantal besnijdenissen is gedaald tot nul en dat is een enorme uitdaging. Wetgeving alleen is daarbij niet genoeg, want meisjesbesnijdenis is diep verankerd in tradities en geloofsovertuigingen.

Daarbij hebben programma’s gericht op het uitbannen van meisjesbesnijdenis meestal een looptijd van 3 tot 5 jaar. Dat is niet heel lang om resultaten te boeken. Bovendien worden die resultaten meestal alleen kwantitatief gemeten. Maar hoe zit het met de kwalitatieve resultaten, en de verandering in gedrag en overtuiging?

Gestigmatiseerd

Uiteindelijk kan immers alleen bewustwording en gedragsverandering een einde maken aan het overdragen van meisjesbesnijdenis van generatie op generatie. Praktische argumenten werken op de langere termijn veel minder. Doordringen we mensen er bijvoorbeeld van dat besnijdenis gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, dan bedenken ze veiliger methodes… Zolang onbesneden meisjes worden gestigmatiseerd en geen huwelijkspartner vinden, zal het blijven bestaan. Want moeders zullen hun dochters laten besnijden, zolang onbesneden meisjes als paria’s worden bespot omdat ze ‘vies’ zijn en geen man met ze wil trouwen.

De kunst is te begrijpen hoe mensen over besnijdenis voelen en denken en dat in programma’s serieus te nemen. Een aanpak die in alle geledingen van de samenleving gehoor vindt, is de enige goede.

Begrip en geduld

De programma’s van onze partner Plan, zijn daar een voorbeeld van. De van kind tot kind- en van kind tot ouder-aanpak geeft meisjes de kans hun rechten te claimen en hun mening te uiteen, zonder dat het tegen de traditionele haren instrijkt. Het werkt, omdat de gekozen instrumenten niet als bedreigend worden ervaren, zoals toneel, tekenen, poëzie en muziek. Veel meisjes durven zich daardoor publiekelijk uit te spreken en hun ervaringen te delen. En dat op zich is al een begin van verandering.

Het is belangrijk dat iedereen in de gemeenschap betrokken is bij de strijd tegen meisjesbesnijdenis: kinderen, vrouwen, mannen, traditionele leiders, de vroedvrouwen die de besnijdenissen uitvoeren en religieuze leiders, maar ook gezondheidswerkers, leerkrachten, lokale autoriteiten, lokale organisaties, ontwikkelingsorganisaties en beleidsmakers. Ze moeten allemaal meedoen. En we moeten ervoor zorgen dat we naar iedereen luisteren, zodat zij ook naar ons luisteren. We moeten standpunten begrijpen voordat we ze kunnen veranderen. Dat vraagt veel begrip en heel veel geduld. We hebben nog een lange weg te gaan, maar we moeten ons door niets laten tegenhouden. Onze dochters beschermen tegen besnijdenis moet onze prioriteit zijn.

Inspireer je vrienden

Steun het werk van Plan! Sponsor een kind of steun onze meisjesprojecten!

Hoe kun jij helpen?

Steun onze meisjesprojecten

Lees meer over investeren in meisjes

Sponsor een kind

Voor 25 euro per maand

Geslacht
Leeftijd
Lees meer over het sponsoren van een kind