Ebola een jaar later – hoe nu verder?

23 maart 2015

Een jaar na het officiële begin van de ebola-epidemie in West-Afrika is de crisis verre van voorbij. De ziekte verspreidt zich weliswaar niet meer zo razendsnel als in het begin, maar nieuwe besmettingen komen nog steeds voor. Daarbij komen de ontwrichtende lange-termijneffecten van de uitbraak, die nu steeds duidelijker zichtbaar worden.

Ebola hoe nu verder1 201502-SLE-116-lprIn Guinée, Liberia en Sierra Leone zijn het afgelopen jaar in totaal bijna 10.000 mensen aan ebola overleden. Naar schatting 16.600 kinderen zijn getroffen door de epidemie: ze hebben zelf ebola gekregen of hebben een of beide ouders aan ebola verloren.

In samenwerking met andere hulporganisaties heeft Plan in Guinée, Liberia en Sierra Leone vanaf het begin alles op alles gezet om verspreiding van ebola tegen te gaan en de getroffen communities te steunen. Plan ontsmette huizen, publieke gebouwen en auto’s, distribueerde voedsel- en zorgpakketten, voerde grootschalige publiekcampagnes om mensen te vertellen hoe ze zichzelf tegen besmetting kunnen beschermen, zorgde voor voorlichting op scholen en organiseerde opvang en counseling voor kwetsbare kinderen. Plan bereikte hiermee 2,5 miljoen mensen, onder wie 1,2 miljoen kinderen.

Hoe nu verder?

Een jaar na de eerste ebola-doden, proberen duizenden families weer op te krabbelen na de verpletterende klappen die ebola heeft uitgedeeld. Velen zijn hun bron van inkomsten kwijt, voedselprijzen stijgen bijna met de dag, de gezondheidzorg blijft gebrekkig en het stigma van ebola blijft.
Hoe nu verder?

Plan formuleerde een stappenplan en aanbevelingen om een aantal belangrijke problemen aan te pakken.

1. Verbetering van de gezondheidszorg
Ebola hoe nu verder2 201501-SLE-37-lprAl voor de uitbraak van ebola was de gezondheidssector in Guinée, Liberia en Sierra Leone uiterst zwak. De gezondheidszorg in Sierra Leone geldt zelfs als een van de slechtste in de wereld. De ebola-uitbraak zette de toch al zwakke gezondheidssector onder zo grote druk, dat de respons op andere gezondheidsproblemen, zoals malaria en moeder- en kindzorg, vrijwel tot stilstand kwam. Tijdens de crisis miste veel kinderen bovendien hun vaccinaties. Tel daarbij nog het gebrek aan gezondheidswerkers en de blijvende aarzeling van grote delen van de bevolking om gebruik te maken van gezondheidsdiensten uit angst voor ebola-besmetting en het zorgwekkende beeld van de sector is compleet.
Plan pleit voor:
• Investeringen in een goed systeem van gezondheidszorg, met de nadruk op kindergeneeskunde en moeder- en kindzorg;
• (Preventie)training van gezondheidswerkers, met name om een nieuwe uitbraak te voorkomen;
• Herstel van het vaccinatieprogramma voor kinderen en identificatie van kinderen die noodzakelijke vaccinaties hebben gemist;
• Handhaven van publiekscampagnes over gezondheid en het voorkomen van ebola.

2. De kwetsbaarheid van kinderen verminderen
Ebola hoe nu verder4 201502-SLE-29-lprVeel kinderen hebben hun ouders verloren aan ebola en bestaande systemen om kinderen te beschermen zijn door de crisis totaal ontmanteld. Het duurt daardoor vaak te lang deze kinderen op te vangen en dat maakt hen kwetsbaar voor misbruik, exploitatie en geweld.
Plan pleit voor:
• Investeringen in de (weder)opbouw van een kindbeschermingssysteem in alle geledingen van de samenleving;
• Psychosociale zorg en steun voor ebola-wezen en andere kinderen die getroffen zijn door de ebola-epidemie;
• Het betrekken van kinderen bij plannen voor de wederopbouw;
• Financiële steun aan families en pleegfamilies bij de zorg voor kinderen;
• Het opzetten van programma’s voor seksuele en reproductieve gezondheid, vooral voor jongeren.

3. Toegang tot onderwijs verbeteren
Ebola hoe nu verder3 201502-SLE-53-lprTijdens de ebola-epidemie waren de meeste scholen gesloten en miste duizenden kinderen onderwijs. Het merendeel van de scholen heeft de deuren inmiddels weer geopend, maar lang niet alle leerlingen zijn terug op school. Veel kinderen zijn tijdens de ebola-crisis gaan werken – sommige in de prostitutie – en hun familie is afhankelijk geworden van deze inkomsten. Bovendien worden kinderen uit gezinnen met ebola-doden gestigmatiseerd, waardoor ze van school wegblijven.
Plan pleit voor:
• Kindvriendelijke publieksinformatie over gezondheid en besmetting om stigma tegen te gaan;
• Regelmatige inspectie van het drinkwatersysteem en de sanitaire voorzieningen op scholen;
• Inhaalprogramma’s voor leerlingen die examen moeten doen;
• Training van leerkrachten in psychosociale zorg voor leerlingen;
• Het aanstellen van een gezondheidswerker op iedere school om informatie te geven en de situatie in de gaten te houden;
• Vrijstelling van schoolgeld.

4. Voedselzekerheid verbeteren
Ebola hoe nu verder5 201412-GIN-30-lprVoedselschaarste is een regelmatig terugkerend probleem in Guinée, Liberia en Sierra Leone, maar in het kielzog van de ebola-crisis is het aantal mensen met een voedselprobleem enorm gestegen. Voedselproductie, oogsten en handel zijn door de crisis ernstig belemmerd, waardoor de voedselprijzen zijn gestegen en veel bedrijven failliet zijn. Gebrek aan voedsel brengt nieuwe gezondheidsproblemen met zich mee, zoals ondervoeding en grotere vatbaarheid voor ziektes als malaria en diarree.
Plan pleit voor:
• Steun aan families Bij het verbeteren van hun inkomsten, zoals leningen, start-up-subsidies en andere maatregelen;
• Extra steun aan boeren voor de komende twee landbouwseizoenen, in de vorm van zaaigoed, (pluim)vee en werktuigen;

5. Verspreiding van ebola blijven tegengaan
ebola-begrafenisteams2 201409-SLE-141-lprOok in de verklaarde ebola-vrije gebieden komen nog nieuwe gevallen van ebola-besmetting voor. Vaak komt dit door afgenomen waakzaamheid en het niet-naleven van beschermingsmaatregelen. Stigmatisering en wantrouwen worden nog steeds gevoed door angst, isolatie en gebrek aan informatie. En hoewel ebola een grote impact heeft op alle geledingen van de samenleving, zijn vooral de armen hard getroffen. Ook kinderen en mensen met een handicap blijven kwetsbaar.
Plan pleit voor:
• Maatregelen die stigmatisering aanpakken, zoals goede informatie en activiteiten die onderling begrip en verzoening bevorderen;
• Handhaving van veiligheidsprotocollen bij begrafenissen om nieuwe besmettingen onder controle te houden;
• Handhaving van ebola-voorlichtingscampagnes in de media, op scholen en in openbare gelegenheden om nieuwe besmettingen tegen te gaan;
• Het betrekken van kinderen en jongeren bij het vormgeven en plannen van ebola-herstelprogramma’s.

Blijf Plan steunen!

De ebola-epidemie eist gelukkig steeds minder slachtoffers, maar de crisis is nog lang niet voorbij. Blijf Plan steunen om de kinderen in Guinée, Liberia en Sierra Leone er weer bovenop te helpen!

Inspireer je vrienden

De nadruk van Plan’s werk ligt op duurzame ontwikkeling, maar Plan heeft in de loop der jaren ook grote expertise opgebouwd in kindgerichte noodhulp.

Draag bij!

Doneer aan het Noodfonds van Plan

Jouw bijdrage is hard nodig!

Als een natuurramp of geweldsconflict een van de gebieden treft waar Plan werkt, biedt Plan noodhulp en bescherming en draagt bij aan de wederopbouw.

Jouw bijdrage is hard nodig!